Home



Huế - "Chợt nghe chuông vọng bốn bề thiền tâm"
10:05' 13/06/2008 (GMT+7)

Bài và ảnh: QUỲNH LỆ

 

Mùa Phật Đản đă qua, nhưng ở Huế - vùng đất được cho là cái nôi của đạo Phật vẫn c̣n bàng bạc hương trầm. Một Phật tử ở Huế bảo rằng: Với người Huế, lễ Phật đản năm nào cũng được tổ chức rất lớn, năm nay lại đặc biệt hơn v́ là Đại lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc tổ chức tại Việt Nam. Chúng tôi rất tự hào v́ Phật giáo Thừa Thiên - Huế luôn đồng hành cùng mạch sống của dân tộc”. Ông Ngô Ḥa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế, nói: “Trên hết, đại lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc 2008 ở Huế là biểu tượng sinh động cho tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Huế và Việt Nam, tự do bày tỏ, thể hiện tâm nguyện của mỗi người dân, đó cũng là ước mong của giới tăng ni, phật tử về một thế giới ḥa b́nh, Tổ quốc phồn vinh trường tồn và chúng sinh an lạc”. Lễ Phật Đản đă được miêu tả: "Đó là ngày mà mọi con đường ở Huế đều dẫn ta đến một ngôi chùa dù cho ở nơi thâm sơn cùng cốc. Nắng tháng năm đốt lửa trên những nẻo đường đất, bụi tung mờ bóng người áo lam lũ lượt đến chùa lễ Phật..."

 

 

 
 

 

Đạo phật ở Huế có một lịch sử lâu dài và ảnh hưởng lớn lao trong đời sống dân chúng. Huế có khoảng 500 ngôi chùa, chúng tôi chỉ có vài ngày ở Huế nên chỉ kịp đến thăm ngôi chùa có tên Huyền Không. 

Trưa nắng, không gian im ắng. Bước vào cổng tam quan là thấy ḷng dịu xuống bởi mùi hương thoang thoảng của cây lộc vừng (người Huế gọi là cây mưng). Đây là lần đầu tiên chúng tôi nh́n thấy những cánh hoa thật lạ này. Hai hàng cây xanh cùng bụi hoa ngũ sắc dập dờn cánh bướm dẫn chúng tôi đến chánh điện chùa Huyền Không. Dẫu không phải là Phật Tử sùng đạo nhưng đă đến viếng Chùa th́ phải thắp nhang lễ Phật cầu nguyện b́nh an khỏe mạnh, nạn khỏi tai qua, may mắn thành đạt… Đó là điều mà nhiều người vẫn thực hiện.

 

 

 
 

 

Chùa trưa im vắng. Chúng tôi vào chánh điện lễ Phật và đi ngắm cảnh. Ở đây có nhiều hoa phong lan lắm.

 

Mấy chú tiểu thấy khách đến đă nhanh chóng dọn sẵn một mâm cơm chay bên ngôi nhà mát. Hôm nay là ngày 30 âm lịch mai là mồng một. Nhiều người vẫn thường ăn chay vào ngày 30, mồng một và ngày rằm. Những món chay được dọn ra trông thật đẹp mắt bởi sắc màu của nhiều loại rau cũ, món gỏi, món xào món canh, món mặn, món nào cũng thật vừa miệng nên... loáng một cái là sạch sẽ. Ai cũng khen: cơm chùa ngon quá! (Vă lại, ăn cơm chùa mà bỏ mứa là có tội!).

 

Người bạn nhà báo miền Trung lại nhiệt t́nh hướng dẫn chúng tôi đi tiếp lên chùa Huyền Không Sơn Thượng.  

 

Đó là một vạt đồi nhiều cây xanh, một ḍng nước biếc, nhiều vườn cảnh xanh mát, những băi cỏ, bồn hoa được điểm xuyết bởi những tảng đá có đề thơ. Những câu thơ đă làm cảnh vật có hồn hơn. Tất cả đều tịch lặng trong buổi trưa im ắng. Chỉ có tiếng ve ngân nga…

 

 

 
 

 

Nắng gắt, nhưng không ai có vẻ khó chịu hay mệt mơi. Cảnh trí thi vị đă làm cho tâm tư thanh thản, thoải mái. Những buồn phiền bon chen thế sự và áp lực cuộc sống như đă lùi lại phía sau lưng.

 

Trong hai gian nhà mà ba phía đều trống trải, chỉ có những vần thơ viết theo kiểu thư pháp treo trên vách, đề trên cột, in lồng vào những bức ảnh nghệ thuật...

 

Những câu thơ thiền nhiều ẩn ngữ làm cho ḷng người lắng lại, trầm xuống ḥa vào một cơi tĩnh mịch vô ưu của tạo hóa và qui luật cuộc đời.

 

 “Đời người chốc thoáng tà huy

Tử sinh mù mịt, cuộc đi cuộc về

Nỗi lao trần, nỗi ly quê

Chợt nghe chuông vọng bốn bề thiền tâm”.

 

Đă quên bóng nhỏ đường chim

Đă quên mộng ước, khuất ch́m ngữ ngôn

Ngu ngơ chút chữ chút hồn

Am xưa chân diện hoàng hôn lấm màu

 

 

 
 

 

Những câu thơ nói về chữ Hiếu làm người đọc chợt nhói ḷng, chạnh nhớ đến bậc sinh thành đă khuất núi.

 

 “Rêu phong lợp mái từ đường

Thâm nghiêm thân phụ, trầm hương kính thờ

Non cao tạo một bài thơ

Lệ trời sương giọt đẫm bờ nhân sinh” (Hiếu lệ trời)

 

Cha cho xương vóc làm ngừơi

Mẹ cho huyết sữa nụ cười trẻ thơ

Hai thân ngăn núi cách bờ

Non ṃn biển cạn phụng thờ nghĩa ân” (Hiếu)

 

"Đói ḷng

Ăn nửa trái sim

Uống vốc nước suối

Đi t́m, Mẹ ơi!

Vô tăm

Cánh hạc lưng trời

Nhân gian sương khói

Bóng người mù phương" (Hiếu)

 

Tất cả đều được viết bằng một nét chữ và được kư cùng một tên: Minh Đức Triều Tâm Ảnh.

 

Chúng tôi lần theo tiếng kinh kệ phát ra từ chiếc “cốc” phía xa. Một cô bạn trong đoàn vốn là một nhà thơ và cũng là một Phật Tử đă chắp tay nói với vị sư ngồi trong cốc:

 

 
- Thưa thầy, con muốn được gặp thầy Minh Đức.
 

 

- Thí chủ muốn gặp có chuyện ǵ?

 

Với đôi mắt chân thành và giọng nói xúc động, cô bạn tôi nhỏ nhẹ: “Thưa, khi đến đây, tuy cảnh trí này c̣n hoang sơ nhưng con thấy thật thanh tịnh nhẹ nhàng, con cảm thấy ḷng không c̣n buồn phiền lo lắng mà thật thư thái dễ chịu… Con muốn cảm ơn những ngừơi đă xây dựng và sắp đặt nên cảnh chùa này, cảm ơn những người đă chăm sóc hoa cỏ đẹp đẽ nơi đây. Con muốn được gặp thầy Minh Đức để bày tỏ ḷng cảm ơn v́ thầy đă viết những vần thơ thiền thật hay".

 

Sau một vài câu thăm hỏi trân trọng và xúc động ấy, thầy Minh Đức mời chúng tôi ngồi trên bộ ghế thấp trước hiên để đàm đạo. Thấy chúng tôi tỏ ḷng ngưỡng mộ những câu thơ thiền theo kiểu thư pháp, thầy đă tặng chúng tôi quyển thơ “Giun dế, Hư vô và Hạt lửa xanh” do nhà xuất bản Văn học ấn hành vào tháng 5/2008. Đây là tập thơ 194 trang, gồm 60 bài thơ của nhà thơ Minh Đức Triều Tâm Ảnh (Tỳ khưu Giới Đức). Trang cuối có chụp một bức chân dung của thầy và ḍng thơ như là tóm tắt nội dung của cả quyển thơ: “Vu vơ viết một câu thiền, giật ḿnh chiếc lá một miền trăng rơi!” 

 

Theo lời đề nghị của chúng tôi, thầy kể lại câu chuyện lập chùa Huyền Không Sơn Thựợng, gắn với một phần cuộc đời của thầy. Thầy qui y từ năm 29 tuổi (đến nay đă được 36 năm). Lúc xưa thầy tu ở chùa Huyền Không 1 (ngôi chùa mà chúng tôi đến viếng trứơc khi đến đây). Năm 1989, khi nhà nước có chủ trương giao đất cho người dân trồng rừng để phủ xanh đất trống đồi trọc. Thầy đă xin khai phá trồng rừng trên một khu đất trống đồi trọc hoang hóa rộng 50 hecta mà người dân ngại gian khó không làm. (Cái tên “ḥn Vượn” đă nói lên tính chất cằn cỗi hoang vu của ngọn đồi thuộc làng Đồng Chầm, xă Hương Hồ, huyện Hương Trà này). Sau 10 năm đổ công sức và mồ hôi trồng cây gây rừng, khi khu đồi trọc đă phủ xanh bóng cây, thầy và các đệ tử đă dựng nên các liêu cốc, bẩy từng ḥn đá để lập vườn cảnh…

 

 
Thầy bảo: “Trong Phật giáo có 5 loại h́nh tu tập. Đó là tôn giáo tín ngưỡng (lập chùa chiền); từ thiện xă hội; giáo dục (mở trường lớp tu tập); văn hoá nghệ thuật đạo pháp (viết sách, thơ ca,); sinh họat tâm linh (thiền định). Lọai h́nh 1, 2,3 th́ đă có nhiều rồi. Nên tôi chọn 2 lọai h́nh sau”.
 

 

Hỏi về những công tŕnh c̣n đang trong quá tŕnh gầy dựng, thầy cho biết: “Tổng diện tích các công tŕnh nhà cửa và vườn cảnh nơi đây chỉ có 3,7 hecta và đă được chuyển thành đất chuyên dùng. Các am cốc này được làm từ cây đă trồng mừơi mấy năm trước… Cả khu rừng đồi này rộng khoảng 60 hecta. Tôi muốn dành 50% diện tích làm một khu vườn nghệ thuật gồm có vườn cảnh và thư pháp, vườn tượng và nghệ thuật sắp đặt; vườn ảnh nghệ thuật… C̣n 50% c̣n lại, nếu được Nhà nước chấp thuận, tôi sẽ làm một Thiền viện và nhà cốc liêu cho các thiền sư đến tu tập. Trên con đường ấy, cho đến nay tôi chỉ mới đi được 2-3 phần mười. Chưa đi hết v́ không có khả năng... ”.

 

Những công tŕnh của chùa Huyền Không Sơn Thượng này đều được h́nh thành từ sự phát kiến của thầy. Được biết, 80 % là do tự lực cánh sinh với sự cật lực làm việc của hơn 20 chư tăng và đệ tử, từ việc dựng cột kèo, lợp mái, đến việc bẩy những ḥn đá, vun những luống hoa… Tuy c̣n sơ sài và chưa sắc sảo nhưng tất cả đă toát lên vẻ đẹp mà người ta gọi nôm na chân – thiện – mỹ. Thầy bảo: “Từ xưa, kiến trúc chùa chiền của Việt Nam ḿnh bị ảnh hưởng bởi Khổng giáo với cung cách thờ tự đăng đối, cách bày trí nhà cửa vườn cảnh cũng đăng đối. C̣n tôi, tôi muốn phá bỏ sự đăng đối trong xây dựng, nhưng vẫn giữ sự cân bằng, để có được quân b́nh cảm giác, quân b́nh cái tâm. Trên tinh thần đó tôi lập vườn cảnh và dựng nhà. Thọat nh́n th́ thấy có vẻ không cân đối nhưng vẫn tạo được cảm giác quân b́nh, và giúp cho cái tâm thanh thản - như quí vị đă cảm nhận.. Chúng tôi đă vận dụng đạo Phật và lấy văn hoá nghệ thuật làm cơ sở. Quí vị lên chùa thấy tâm hồn yên ổn thanh b́nh, là do cây cỏ hoa lá thuyết pháp.”

 

 

 
 

 

- Thưa thầy, mong muốn, tâm nguyện của thầy là ǵ ạ?

 

- Tôi vẫn mong muốn làm sao h́nh thành 5 khu vườn văn hóa nghệ thuật đạo phục vụ nhu cầu dân sinh đến thưởng ngoạn cho tâm hồn thanh tịnh thanh nhàn và hoàn thành khu vườn thiền cho Phật tử đến tu tập...

 

- Hiện nay, nhà chùa có ǵ khó khăn không, thưa thầy?

 

- Cái khó lớn nhất hiện nay là ở đây chưa có điện.

 

- Để kéo điện lên đếnđây chắc là tốn kém lắm?

 

- Theo sự tính tóan của công ty điện lực 3 th́ để xây dựng trạm biến áp cho chủa Huyền Không th́ cần phải có trụ cao thế, 32 trụ trung thế, 40 trụ hạ thế và đừơng dây điện trải dài trên 3,6 km. Tổng kinh phí lên hơn 1 tỷ đồng.

 

Cô bạn nhà thơ nói với tôi: “Con số ấy tuy thật lớn nhưng nếu có sự đóng góp của nh́êu Phật tử và nhiều nhà hảo tâm th́ cũng có thể được”

 

Trong xă hội hiện tại, nhu cầu và áp lực cuộc sống gấp gáp bộn bề cứ cuốn người ta đi, không có thời gian dừng lại để tĩnh tâm... Lọai h́nh du lịch tâm linh, viếng chùa cầu nguyện, tập yoga, ngồi thiền là cánh để tự làm giảm stress, tự quân b́nh tinh thần… Nếu như Huyền Không Sơn Thượng được xây dựng hoàn thiện như thầy mong muốn th́ Phật giáo Huế sẽ có thêm một ngôi chùa có vườn thiền cho Phật tử tu tập và Huế sẽ có thêm một điểm đến không thể thiếu trong hành tŕnh của du khách trong và ngoài nứơc.

 

 

"Đói ḷng ăn nửa trái sim. Uồng vốc nước suối, đi t́m, Mẹ ơi! Vô tăm cánh hạt lưng trời. Nhân gian sương khói, bóng người mù phương."
 

 

Từ giả thầy Minh Đức, chúng tôi c̣n tranh thủ chụp những tấm h́nh để lưu giữ nét thanh tịnh nơi đây và chép những câu thơ thư pháp làm hành trang tinh thần cho cuộc sống sắp tới;

 

Qua khe nhặt hạt sương rơi

Thấy trong bọt nứơc nụ cười tiền thân”

 

Thương ai gánh chữ đường dài

Đường nghiêng nghĩa lệch, mơi vai nhân t́nh

 

Khai hoa tâm pháp bốn mùa.

Thơ treo công án hiên chùa đợi ai?..."

 

 

 

 

 


| Trang Văn Học |

© 2007 hatcat79.com. All Rights Reserved.